“การเรียนการสอนมิใช่จบอยู่ในห้องเรียน การสอนบางครั้งไม่จำเป็นต้องใช้ 3 หรือ 4 ชั่วโมง แค่ครึ่งชั่วโมงก็สามารถใช้จัดการเรียนการสอนได้ การเอานักศึกษามาขังไว้ในห้องเรียน และมีอาจารย์กำกับการใช้เวลา เพื่อลดของเขาให้น้อยที่สุดและเพิ่มเวลาให้เค้าสามารถนำความรู้ไปใช้ หรือได้ลงมือปฏิบัติ อันนี้แหละเรียกว่าสำคัญ และที่เรียกว่าสอนอย่างไรให้เขาเอาความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์จริง”

ดร.ธเนศ ปานรัตน์ ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) วิทยาเขตหาดใหญ่ และอาจารย์ประจำหลักสูตรดิจิทัลมีเดีย สังกัดวิทยาลัยนานาชาติ ที่ได้รับคัดเลือกเข้ารับรางวัล “รางวัลอาจารย์ต้นแบบด้านการสอน พ.ศ.2562” จาก สมาคมเครือข่ายการพัฒนาวิชาชีพอาจารย์และองค์กรระดับอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย (คอวท.) เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2562 ณ โรงแรมแอมบาสเดอร์ กรุงเทพมหานคร

ดร.ธเนศ กล่าวว่า รางวัลที่ได้มา ไม่ได้เพราะเราคนเดียว มาจากการสนับสนุนของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และวิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ ตลอดจนงานสนับสนุนกองบริการการศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ที่ได้ให้การสนับสนุนในการออกแบบและจัดการเรียนการสอนที่สอดคล้องกับผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ที่สามารถใช้งานได้จริงในอนาคต

การเรียนไม่ได้เรียนไปเพื่อไปสอบ เราปรับรูปแบบการสอน สอนอย่างไรให้ผู้เรียนนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์จริง เป็นแอคทีฟเลินนิ่ง (active learning) ให้เรียนได้ด้วยตัวเอง แทนที่จะเรียนเพื่อไปสอบ สอนอย่างไรให้เขาเอาความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์จริง

“ส่วนตัวที่ผมสอน คือ สอนโดยตั้งโจทย์ปัญหา ในช่วงต้นมีปัญหามาให้ทดลองกัน เอาความรู้ไหนมาใช้ เพราะฉะนั้น กระบวนการเรียนการสอนที่เกิดขึ้น ไม่ใช่อาจารย์จะมีความรู้แค่วิชาเดียว ต้องรู้ค่อนข้างกว้าง นักศึกษาเองแทนที่จะเพียงอ่านหนังสือ นักศึกษาต้องรู้ว่าสามารถจะหยิบปมประเด็นไหน เนื้อหาไหนมาประยุกต์ใช้ สำหรับการแก้ปัญหา…”

ดร.ธเนศ เน้นสอนนักศึกาในกลุ่มวิชา การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ (Creative Problem Solving ) รวมไปถึงเขียนโปรแกรมเชิงสร้างสรรค์ (Creative Programming) และในมีแนวคิดว่า การจัดการเรียนการสอน (บางครั้ง) เราควรเริ่มจากปัญหาใกล้ตัวของเด็กก่อน จะทำให้นักศึกษาสามารถเข้าใจได้ง่าย และกระตุ้นให้นักศึกษามีส่วนในการแก้ปัญหานั้น จากกระบวนการนี้แม้ว่าการแก้ปัญหาอาจไม่ได้คำตอบที่สมบูรณ์แบบ 100 % แต่ผู้เรียนสามารถแก้ปัญหาได้ใกล้เคียงและสมบูรณ์แบบที่สุดในสถานการณ์นั้นๆ จุดไหนที่พอดีกับเขา (Optimal Solution) เพราะโลกนี้ไม่ใช่มีเพียงแค่ขาวกับดำ ยังมีโทนสีเทา (Gray Scale) ให้นักศึกษาเลือก

สอนอย่างไรไม่ให้น่าเบื่อ ? การเรียนการสอนไม่ใช่จบอยู่ในห้องเรียน การสอนบางครั้งไม่จำเป็นต้องใช้ 3 ชั่วโมง ครึ่งชั่วโมงก็สามารถใช้จัดการเรียนการสอนได้ เรามองว่าการเอานักศึกษามาขังไว้ในห้องเรียน และมีอาจารย์ใช้เวลาของเขาให้น้อยที่สุด แล้วมีเวลาเหลือให้เขาสามารถนำความรู้ไปใช้ อันนี้แหละสำคัญ

การเรียนตั้งแต่เรียนแปดโมงเช้าถึงเที่ยงนั้น ไม่ได้บอกว่า เด็กจะได้เรียนรู้ ต้องมองว่าเด็กจะได้อะไรจากการที่มาอยู่ในห้อง เริ่มต้นอาจดูยาก เด็กบางคนก็คุ้นเคยว่าอาจารย์เข้าสอนถึงจะได้ความรู้ เราก็พยายามปรับ ถึงแม้อาจารย์ไม่ได้เข้าสอน แต่สิ่งที่อาจารย์วางแนวไว้ว่า สิ่งที่วางไว้จากจุดที่หนึ่ง จุดที่สอง จะเดินไปอย่างไร

คุณสมบัติของผู้เรียนสาขาดิจิทัลมีเดีย (Digital Media) หลักสูตรนานาชาติ วิทยาลัยนานาชาติ ม.อ. เรามองว่าเด็กจะต้องบูรณาการ มองศาสตร์หลาย ๆ อย่างเข้ามาด้วยกัน เรามองว่าเด็กทุกคนมีความคิดสร้างสรรค์ และ Think Outside of the Box มองว่าการคิดนอกกรอบไม่ใช่สิ่งที่ผิด มีกรอบเอาไว้เห็นว่าดี การคิดอยู่ในกรอบมากไป บางครั้งเราไม่ได้สร้างความต่าง ในโลกแห่งความเป็นจริงที่เขาทำงาน ไม่ได้อยู่ในกล่องอย่างเดียว ต้องสู้กับคนอื่นด้วย กระบวนการที่สอนให้กล้าคิดกล้าแสดงออก ไม่ได้สอนให้ก้าวร้าว สอนให้คิดและแสดงออกในเชิงสร้างสรรค์