ชาวจะนะยึดอาชีพทำ”กรงนกเขาชวา”ภูมิปัญญาชาวบ้าน สร้างรายได้หลักหมื่น ยกระดับสู่ OTOP

การเลี้ยงนกกรงหัวจุก และนกเขาชวา ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในพื้นที่ 3 จังหวัดภาคใต้ (ปัตตานี ยะลา นราธิวาส) แทบทุกครัวเรือนจะมีกรงนกแขวนอยู่หน้าบ้าน ซึ่งเป็นวิถีชีวิตที่เคียงคู่คนภาคใต้มาอย่างยาวนาน และอาชีพที่มาควบคู่กันนั่นคือ อาชีพทำกรงนกเขาชวา โดยเฉพาะ กลุ่มกรงนกเขาชวาบ้านหัวดินเหนือ ม. 8 ต.ป่าชิง อ.จะนะ จ.สงขลา ซึ่งเป็นแหล่งทำกรงนกที่มีชื่อเสียงและทำกันทุกครัวเรือน โดยมีการนำภูมิปัญญาศิลปะท้องถิ่น ความประณีตมาใช้ในการสร้างสรรค์ให้เป็นงานที่มีคุณภาพ และมีมูลค่าสามารถเพิ่มรายได้ให้กับชาวบ้านโดยใช้เวลาว่างหลังจากกรีดยางและงานประจำ

กลุ่มกรงนกเขาชวาบ้านหัวดินเหนือ มี นายร่อหมาน ขรีดาโอ๊ะ อายุ 69 ปี เป็นประธานกลุ่ม เริ่มก่อตั้งมาตั้งแต่พ.ศ. 2516 (46 ปี) ปัจจุบันมีสมาชิกในหมู่บ้านประมาณ 67 คน ซึ่งสมาชิกทุกคนในกลุ่มจะมารวมกันทำกรงนก หลังจากเสร็จภาระกิจจากการกรีดยาง โดยแบ่งหน้าที่กันทำตามความชำนาญ โดยเริ่มจากการนำหวายมาวัดระยะห่างของซี่ไม้ไผ่ด้วย “ยากอ” (เป็นภาษาถิ่นที่ใช้เรียกอุปกรณ์สำหรับมาร์คจุดเพื่อเตรียมเจาะรูทำให้แต่ละช่องห่างเท่ากัน) หลังจากนั้นมัดหวายให้เป็นวงกลมตามขนาดที่ต้องการก่อนที่จะนำมาเจาะรู ต่อมานำหวายที่ได้มาขึ้นรูปเป็นตัวกรงนกโดยใช้ไม้ไผ่ที่เหล่าเป็นซี่ตามขนาด สอดเข้าไปตามรูพร้อมกับใช้เชือกผูกกับโครงหวายให้แข็งแรงจนรอบ ซึ่งขั้นตอนนี้จะต้องใช้ความชำนาญและความละเอียดในการทำ โดยกรงนกแต่ละลูกจะใช้เวลาทำประมาณ 2-3 วัน (แบบธรรมดา) แต่หากมีลวดลายเพิ่มขึ้นมาก็เพิ่มเวลาในการทำขึ้นอยู่กับความยากง่ายของลวดลายตามที่ลูกค้าต้องการ แต่อย่างไรก็ตาม ที่ชุมชนบ้านหัวดินเหนือแห่งนี้ จะเป็นพื้นที่มีชื่อเสียงในการทำกรงนกเพียงอย่างเดียว แต่หากใครที่สนใจจะซื้อนกเขาชวาของ อ.จะนะ จะต้องไปหาซื้อตามฟาร์มนกเขาชวาซึ่งจะอยู่ห่างออกไปอีกหมู่บ้านหนึ่ง แต่ถึงแม้ที่บ้านหัวดินเหนือจะไม่ใช่ถิ่นผลิตนกเขาชวา แต่ชาวบ้านที่นี้ก็สามารถลอกเลียนเสียงร้องของนกเขาได้ไพรเราะเป็นอย่างมาก

สำหรับราคาหากเป็ยกรงนกเขาแบบธรรมดาทั่วไปเริ่มต้นที่ลูกละ 400 บาท แต่หากมีลวดลายสวยงามราคาจะอยู่ที่ลูกละ 2000-10000 บาท (ขึ้นอยู่กับลวดลาย) โดยลูกค้าส่วนใหญ่จะมาจาก จ.นราธิวาส จ.ปัตตานี จ.ยะลา และจังหวัดอื่น ๆ ทั่วประเทศ สามารถสร้างรายได้เสริมให้กับสมาชิกเฉลี่ยประมาณ 20,000 บาท ต่อเดือน และนอกจากกรงนกเขาชวาแล้วทางกลุ่มฯ ยังมีการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์เป็น โคมไฟประดับบ้าน กล่องใส่เช็ดชู่ จนสามารถได้รับรางวัลชนะเลิศสินค้าโอท๊อปและเป็นของดีคู่เมืองจะนะมาอย่างยาวนาน


นายร่อหมาน ขรีดาโอ๊ะ ประธานกลุ่ม เปิดเผยว่า “ชาวบ้านหัวดินเหนือยึดอาชีพทำกรงนกเขาชวามาตั้งแต่รุ่นบรรพบุรุษ สร้างรายได้ให้กับชุมชนได้เป็นอย่างดี และยังสร้างความสามัคคีให้คนในชุมชนอีกด้วย ซึ่งนอกจากจะทำกรงนกแล้วหากมีผู้สนใจที่จะเรียนรู้เกี่ยวกับการทำกรงนกเขาชวา ทางกลุ่มยังมีวิทยากรในการสอนขั้นตอนการทำกรงนกเขาให้อีกด้วยเพื่อเป็นการถ่ายทอดและอนุรักษ์การทำกรงนกเขาชวาให้อยู่คู่เมืองจะนะสืบไป”

สงลา/ภาพ/ข่าว/มาหาหมัด มะลาเฮง